درآمد ساليانه كارش و قبل از پرداخت خمس آن قرض داده است ، در صورتى كه بتواند تا آخر سال قرضش را از بدهكار بگيرد ، واجب است كه هنگام رسيدن سال خمسىاش خمس آن را بپردازد ، و اگر نتواند قرض خود را تا پايان سال بگيرد ، فعلًا پرداخت خمس آن واجب نيست ، ليكن هر وقت آن را وصول كرد بايد خمس آن را بدهد . س 872 : افراد بازنشسته كه همچنان حقوق ماهيانه دريافت مىكنند ، آيا بايد خمس حقوقى را كه در طول سال دريافت مىكنند ، بپردازند ؟ ج : مبالغى كه از حقوق زمان اشتغال كسر نموده‌اند و پس از بازنشستگى ، ماهانه مىپردازند ، در صورتى كه از مخارج سال اضافه بيايد ، پرداخت خمس آن واجب است . س 873 : اسيرانىكه به پدر و مادر آنان از طرف جمهورى اسلامى در طول مدّت اسارت ، حقوق ماهيانه پرداخت شده و در بانك پس انداز گشته است ، آيا با توجّه به اينكه آقايان اسراء اگر دسترسى به آن پول داشتند ، آن را مصرف مىكردند ، به مال مزبور خمس تعلق مىگيرد يا خير ؟ ج : پول مذكور خمس ندارد . س 874 : من به شخصى مبلغى پول بدهكارم ، اگر سر سال برسد و طلبكار قرض خود را مطالبه نكند و مقدارى از درآمد سالانه كه با آن مىتوانم قرض خود را ادا كنم ، نزد من موجود باشد ، آيا اين بدهى از درآمد سالانه استثناء مىشود يا خير ؟ ج : بدهى اعم از اينكه بر اثر قرض گرفتن باشد و يا بر اثر خريد نسيهء لوازم خانگى ، اگر به خاطر تأمين مخارج سالانهء زندگى همان سال درآمد باشد اگر بخواهد پرداخت نمايد ، از درآمد سال كسر مىشود ، ولى اگر براى بدهىهاى سالهاى قبل باشد ، هر چند مصرف درآمد سالانه براى پرداخت آن جايز است ، ولى اگر تا پايان سال پرداخت نشود از درآمد سالانه استثنا نمىشود . س 875 : آيا خمس بر كسى كه مالى در حساب سالانه‌اش باقى مانده ، و در حالى سال خمسىاش رسيده كه بدهكار است ، با توجّه به اينكه چند سال براى پرداخت قرضش فرصت دارد ، واجب است ؟ ج : بدهى پرداخت نشده چه بدون مدّت باشد و چه مدّت دار ، از درآمد سالانه استثنا نمىشود ، مگر اين كه براى تأمين هزينه هاى سال درآمد باشد كه از درآمد آن سال مقدارى را كه مىخواهد صرف بدهى خود كند ، استثنا مىشود و به معادل آن از درآمد سالانه ، خمس تعلق نمىگيرد . س 876 : آيا به مالى كه شركتهاى بيمه بر اساس قرارداد براى جبران خسارت به بيمه شده پرداخت مىكنند ، خمس تعلق مىگيرد ؟ ج : پولى كه شركتهاى بيمه به فرد بيمه شده پرداخت مىكنند ، خمس ندارد . س 877 : در سال گذشته مبلغى را قرض گرفته و با آن زمينى خريدم به اين اميد كه افزايش قيمت پيدا كند و بعد از فروش آن و خانه مسكونى فعلى ام ، مشكل مسكن خود را در آينده حل كنم ، اكنون سال خمسى من فرا رسيده ، سؤال من اين است كه آيا مىتوانم آن بدهى را از منفعت كسب سال گذشته‌ام كه خمس به آن تعلق گرفته ، استثنا كنم يا خير ؟